Загадкі пра твар

У адным клубочку ды сем дзірачак. (Галава.)

Поўны хлявец белых авец, а між тых авец баранец. (Зубы і язык.)

Адзін гаворыць, двое глядзяць, двое слухаюць. (Язык, вочы, вушы.)

Між двух свяціл я пасярэдзіне адзін. (Нос.)

Пяць братоў у адну ноч радзіліся, а ростам не роўныя. (Пальцы.)

За сцяною касцяною талалай брэша. (язык)

Ляжыць калода пасярод балота: не гніе, не сохне. (Язык)

Беленькія курачкі з-пад печы глядзяць (зубы)

Повен хлявец белых авец (зубы)

Поўны падпечак белых авечак (зубы)

Брат з братам цераз дарогу жывуць, адзін аднаго не бачаць (вочы)

Чорненькае, махнаценькае, як прыйдзе бяда - пацячэ вада. (вока)

Іголкі і ніткі

Два канцы, два кальцы, а пасярэдзіне цвік. (нажніцы)

Першы канец у жываце, а другі - на верхнім кальцы. Каб першы канец дастаць, трэба ўсе кольцы зняць. (клубок нітак)

Скінуўся ўбок - застаўся хвост на сем вёрст. (клубок нітак)

Кругленькі, маленькі, а за хвост не падымеш. (клубок нітак)

На чым найбольш абручоў? (на клубку)

Крыж на крыжы, хто ведае, нек кажы. (клубок нітак)

Пад страхою пяць паненак мокрыя, а па дарозе пяць дпругіх сухіх ідуць (пальцы жанчыны пры прадзенні).

Пяць авечак стажок скубуць, а пяць дарожкай ідуць (прадзенне).

Пяць уцякае, а пяць даганяе (пальцы ў час прадзення)

Сівенькая, маленькая, а ўвесь свет абшывае. (іголка)

Бегла свінка, залатая спінка, ільняны хвосцік (іголка з ніткаю)

Носік сталёвы, а хвосцік ільняны (іголка і нітка)

Бег кот, праламаў плот (іголка)

Чым я больш кручуся, тым я больш таўсцею. (верацяно)

На адной яме сто ям (напарстак)

Круглая гара, што ні крок, то нара. (напарстак)

Загадкі пра зоркі і месяц

Прыйшла чорна маці, усіх паклала спаці. 

(Ноч.)

Палажу кажух, пасыплю гарох, палажу бохан хлеба.

(Неба, зоркі, Месяц.)

Цёмна-сіняя рагожка

Скрозь усеяна гарошкам, 

Пасярод акрайчык хлеба.

Хто адкажа так, як трэба?

(Неба, зоркі, Месяц.)

Што за цуд за такі:

Па ўсім полі — светлякі,

А найбольшы святляк

Перагнуўся, як чарвяк.

(Зоркі і Месяц.)

Гайда, дзеці, увечар

Дзіва

паглядзім:

Поўны хлеў

авечак,

А казёл 

адзін.

(Зоркі і Месяц.)

Загадкі з поля

Аднойчы дзядзька русы

Спаткаўся ў полі нам:

Тырчаць угору вусы

Даўжэйшыя, чым сам. 

(Ячмень.)

Сінеюць зоркі ў жыце.

Як іх завуць, скажыце? 

(Валошкі.)

Сінявокі, слаўны, чысты,

Галавасты, залацісты.

Дасць абноў ён людзям шмат,

Будзе кожны вельмі рад.

(Лён.)

Маленькі, сухенькі, усіх адзявае. (лён)

Цвіту ўсё лета я,

Жыву ў жыце.

Нашу хлапечае імя.

Як зваць мяне, скажыце? 

(Васілёк.)

На коліку сем саколікаў, кожны ў капотачцы. (Авёс).

Было жоўтым, вырасла зялёным, сонца пацалавала, зноў жоўтым стала. (Пшаніца).

Была ў мяне каморка на тры вуглы і поўна мукі. (грэчка)

Загадаю загадку, закіну за градку, у адзін год пушчу, у другі выпушчу (азімае жыта).

У зямлю кідаем, не жалеем - на другі год разбагацеем (пасеў, зерне, насенне).

Транспартныя сродкі

Пасажыраў спраўна возіць

Па асфальтавай дарозе.

Возіць проста і кругамі,

Дрот чапляе ён рагамі. (тралейбус)

З хаты ў госці, на работу 

Вазіць людзей – яго турботы. (аўтобус)

Хто так гучна завурчаў

І бадзёра паімчаў?

Усяго два колы мае.

Шлем кіроўца апранае. (матацыкл)

Дождж, спёка ці мароз - 

Лес вывозіць (лесавоз).

Кручу педалі,руль трымаю,

І нават тату даганяю! (ровар)

Ліхтарыкі з даху трывожна міргаюць,

Машына чырвоная гучна сігналіць,

Пажар ліквідуе, праедзе скрозь дым,

Каманда ўратуе людзей ад бяды! (пажарная машына)

Павольна едзе, бы гуляе,

І шлях асфальтавы раўняе.

Па дарозе гладкай, новай

Мы праедзем адмыслова! (каток)

Хворы лекара чакае,

І таму яна міргае,

Саступіце ўсе дарогу,

Прапусціце дапамогу! (хуткая дапамога)

Ён па рэйках хутка мчыцца,

Я – на верхняй на паліцы.

Паглядаю ў ваконца,

Як плыве над лесам сонца. (цягнік)

Праз акеан пералятае,

Людзей і грузы дастаўляе.(самалёт)

Крылаў ён не мае,

Але, глядзі – ўзлятае! (верталёт)

Касманаўт у ёй сядзіць,

Ён у космас паляціць. (ракета)

Ён па моры праплывае,

Капітан штурвал трымае (параход, цеплаход, карабель)

Школьныя прылады

Сам я еду на табе. 

А хаваю я ў сабе 

Сшыткі, кніжкі ды алоўкі, 

Ласцік, фарбы, пэндзлік лоўкі... 

Мноства тут патрэбных рэчаў. 

Здагадаўся? Я - (заплечнік)

Што за палачка з прычоскай? 

Абыходзіцца з ёй проста: 

Хвост у фарбу памачаць 

І карціну маляваць! (пэндзаль)

Я сам не малюю, я сам не пішу. 

Але кожны дзень на ўрокі хаджу: 

Каб ручкі з алоўкамі вы не гублялі, 

Захоўвайце іх ува мне, у (пенале)

За алоўкам прыбіраю. 

Ён напіша – я сціраю. (ласцік)

Белы, сіні, жоўты, чорны, 

І зялёны, і чырвоны – 

Кожны ў слоічку сваім 

Мы ў скрыначцы стаім. 

Ты нас маляваць узяў бы. 

Мы – гуашавыя (фарбы)

Ёсць у простага алоўка 

Знакамітая сяброўка: 

Ў ёй па спінцы там і тут 

Лічбы з рыскамі бягуць. 

Сама доўгая, прамая, 

Рысаваць дапамагае, 

Можа мерыць даўжыню, 

Шырыню ды вышыню. (лінейка)

У дзіцяці ёсць яна – спрытна ўсё хапае. 

У дзвярэй ёсць – за яе дзверы адчыняюць. 

За яе нясуць вядро, без яе нязручна. 

І ў пенале ёсць яна. А завецца (ручка)

Вокладка – нібыта дзверы. 

Разгарнеш – і не паверыш: 

Тут і казкі-небыліцы, 

І малюнкі, каб дзівіцца, 

І гісторыі, і вершы. 

Што гэта? Хто скажа першы? (кніга)

Каб пісалі лічбы дзеткі, 

На маіх старонках клеткі. 

Аркушы на скобы сшыты, 

А таму завуся (сшытак)

Я красую на стале, 

Я - мадэль адной з планет. 

Хто паглядзіць на мяне, 

Той пабачыць цэлы свет. (глобус)

Я кручуся ў танцы лоўка. 

На адной назе – іголка, 

Чыркану другой нагой – 

Рыса круглая за мной. (цыркуль)

На пытанне адказаць выпала Рыгорку. 

Ў чорным полі ён малюе белыя разоркі. 

Хто загадку гэтую першы адгадае: 

Ля чаго стаіць Рыгорка, што ў руцэ трымае? (ля дошкі, крэйда)

Загадкі пра восень

Апусцелі палі, хлеб у свірны звязлі

Лугі пакасілі, стагі завяршылі.

Лістота лятае, дождж не сціхае

Калі гэта бывае? (увосень)

На зямлю садзяцца сумна

Жоўценькія матылі.

Пэўна ў іх пра тое думы,

Як зялёнымі былі. (лістапад, восень)

Ішоў даўганогі, не глядзеў дарогі,

У зямлі увяз… Вашым ножкам – гразь. (дождж)

З галінкі збіты ветрам

Ён на зямлю не лёг.

А кружыцца ў паветры,

Як жоўты матылёк. (ліст)

Загадкі пра школу

Дом – палац стаіць высокі,

Нашых ведаў там вытокі.

Радасць свеціцца наўкола,

Ну, вядома, гэта  (школа).

Ва узорных школах ёсць яна –

Парадак без прынукі,

А ў інстытутах – галіна

Асобнае навукі. (дысцыпліна)

У працы не знаю спачыну

Усюды найперш за сталом.

З майго языка за хвіліну

Злятае паўметра слоў. (ручка, аловак)

Каляровыя браткі 

Носяць з дрэва кажушкі. 

Мы завострым ім галоўкі, 

Каб маглі пісаць (алоўкі) 

Палачка цудоўная,

Колерам няроўная.

Трэба толькі ў рукі ўзяць,

Пачынае маляваць. (аловак.)

Рана – росна, у дзень – млосна,

А вечарам – камарыкі. (гультай)

Знаю ўсё і ўсіх вучу,

А сама заўжды маўчу. (кніга.)

У школьным ранцы я ляжу,

Як ты вучышся скажу. (сшытак.)

Па чорным полі зайчык

Скакаў туды-сюды, 

Пасля сябе пакінуў

Бялюткія сляды.(крэйда.)

Кніжкамі набітыя,

На замкі закрытыя,

Паселі на плечы

Школьнай малечы. (ранцы.)